Αθήνα 31/12/2025
Αρ. πρωτ.:
Α. 1182
ΘΕΜΑ: Όροι, προϋποθέσεις και διατυπώσεις για τη χορήγηση της πίστωσης του φόρου των βιομηχανοποιημένων καπνών και των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με ή χωρίς καπνό, οι απαιτούμενες εγγυήσεις και ο τρόπος αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων που δίδονται ως εγγύηση, κατ΄ εφαρμογή της παρ. 11 του άρθρου 50 και του άρθρου 110 και της παρ. 57 του άρθρου 196 του Ν. 5222/2025 (Α΄ 134).
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρμογής
Με την παρούσα απόφαση καθορίζονται:
α) Οι όροι, προϋποθέσεις καθώς και η διαδικασία χορήγησης πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και Φ.Π.Α. των βιομηχανοποιημένων καπνών και του Φόρου Κατανάλωσης και Φ.Π.Α. των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενων προϊόντων, με και χωρίς καπνό, στα πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 112 του Ν. 5222/2025, για τα προϊόντα αυτά που προορίζονται για εμπορία και παράγονται στο εσωτερικό της χώρας ή παράγονται και προέρχονται από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ,
β) οι απαιτούμενες εγγυήσεις χορήγηση της πίστωσης και
γ) ο τρόπος αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων που δίδονται, ως εγγύηση.
Άρθρο 2
Όροι, προϋποθέσεις και εγγυήσεις για την παροχή πίστωσης φόρου
1. Για τη χορήγηση πίστωσης φόρου, σύμφωνα με το άρθρο 110 του Ν. 5222/2025 (Α΄ 134), τα πρόσωπα του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 112 του ίδιου νόμου, οφείλουν να υποβάλουν σχετική αίτηση στον προϊστάμενο της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής, στην οποία προσδιορίζεται το ποσό και το χρονικό διάστημα, για το οποίο αιτούνται την πίστωση. Η αίτηση προς την αρμόδια τελωνειακή αρχή υποβάλλεται, μέσω της εφαρμογής της Ψηφιακής Υποδοχής και Διαχείρισης Αιτημάτων της ΑΑΔΕ «Τα Αιτήματά μου».
H αρμόδια τελωνειακή αρχή του προηγούμενου εδαφίου προβαίνει σε αποδοχή του αιτήματος χορήγησης πίστωσης φόρου του άρθρου 110 του Ν. 5222/2025, με την έκδοση σχετικής απόφασης, σύμφωνα με το παράρτημα που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας, μετά από σχετικό έλεγχο της απαιτούμενης εγγύησης, σύμφωνα με την παρ. 2.
2. Με την αίτηση συνυποβάλλεται σχετική εγγύηση.
Η εγγύηση κατατίθεται πρωτότυπα στην αρμόδια Τελωνειακή Αρχή της παρ. 1.
Η παρεχόμενη εγγύηση:
α) Δύναται να είναι οικονομική με τη μορφή ανάληψης υποχρέωσης από τριτεγγυητή, μέσω εγγυητικής επιστολής πιστωτικού ιδρύματος ή ασφαλιστικής εταιρείας ή χρηματική ή μέσω σύστασης εμπράγματης ασφάλειας.
β) Πρέπει να είναι τουλάχιστον ετήσιας ή αορίστου διάρκειας και σε κάθε περίπτωση να καλύπτει το χρονικό διάστημα, για το οποίο χορηγείται η πίστωση.
γ) Πρέπει να καλύπτει το συνολικό ποσό των φόρων για τους οποίους χορηγείται πίστωση, καθώς και όλες τις περιπτώσεις, κατά τις οποίες γεννάται υποχρέωση καταβολής φόρων, σύμφωνα με το άρθρο 110 του Ν. 5222/2025.
3. Για τη χορήγηση της πίστωσης φόρου συντάσσεται και υπογράφεται μεταξύ του δικαιούμενου προσώπου και του προϊσταμένου της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής της παρ. 1, ως εκπροσώπου του Ελληνικού Δημοσίου, συμβολαιογραφικό έγγραφο, όταν για τον ανωτέρω σκοπό παρέχεται εμπράγματη ασφάλεια, υποθήκη ή ενέχυρο.
4. Η εμπράγματη ασφάλεια της υποθήκης συστήνεται με την εγγραφή πρώτης υποθήκης υπέρ του Δημοσίου σε ακίνητα, ιδιοκτησίας του δικαιούμενου τη πίστωση προσώπου ή σε ακίνητα ιδιοκτησίας τρίτων, εφόσον παρέχεται από αυτούς νομότυπη συναίνεση.
5. Ο έλεγχος των τίτλων ιδιοκτησίας των ακινήτων που βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής και προσφέρονται για πρώτη φορά ως εγγύηση, μέσω σύστασης εμπράγματης ασφάλειας υπέρ του Δημοσίου για τη χορήγηση πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του Φ.Π.Α για τα βιομηχανοποιημένα καπνά και του Φόρου Κατανάλωσης και του Φ.Π.Α. για τα προϊόντα των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με και χωρίς καπνό, γίνεται, πριν από την εκτίμηση της αξίας τους, από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετεί στο Ειδικό Νομικό Γραφείο Δημοσίων Εσόδων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΕΝΓΔΕ) Τμήμα Διοικητικής Εκτέλεσης και Λοιπών Υποθέσεων (Τμήμα Β) ή στο Γραφείο Νομικού Συμβουλίου στον Πειραιά, κατόπιν εντολής της Κεντρικής Υπηρεσίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Προκειμένου για ακίνητα που βρίσκονται εκτός της Περιφέρειας Αττικής, όπου λειτουργεί Γραφείο Νομικού Συμβουλίου, ο έλεγχος των τίτλων ιδιοκτησίας τους γίνεται από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που υπηρετεί στο Γραφείο αυτό, κατόπιν εντολής της Κεντρικής Υπηρεσίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Εάν στην περιφέρεια που βρίσκονται τα ακίνητα δεν λειτουργεί Γραφείο Νομικού Συμβουλίου, ο έλεγχος των τίτλων ιδιοκτησίας τους γίνεται από Δικηγόρο του Δημοσίου, ο οποίος ορίζεται από τον Πρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Η μετακίνηση, καθώς και η εκκαθάριση της σχετικής δαπάνης καθορίζεται από τις διατάξεις της υποπαρ. Δ.9 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις - Κύρωση του Σχεδίου Σύμβασης Οικονομικής Ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και ρυθμίσεις για την υλοποίηση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης» (Α΄ 94).
6. Τα μηχανήματα που χρησιμοποιούν τα δικαιούμενα της πίστωσης του φόρου πρόσωπα που παράγουν τα βιομηχανοποιημένα καπνά και τα προϊόντα των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με ή χωρίς καπνό, στο εσωτερικό της χώρας μπορούν να παραχωρηθούν, ως εμπράγματη ασφάλεια, μέσω σύστασης ενεχύρου, υπέρ του Δημοσίου για τη χορήγηση πίστωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ή αντίστοιχα του Φόρου Κατανάλωσης, καθώς και του Φ.Π.Α., με την προϋπόθεση ότι βρίσκονται σε λειτουργία και ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν την πλήρη κυριότητα αυτών απαλλαγμένη παντός βάρους και νομικού ελαττώματος.
Εφόσον τα μηχανήματα είναι εμπεπηγμένα στο έδαφος και το κτήριο μέσα στο οποίο λειτουργούν είναι υποθηκευμένο στο Δημόσιο, η υποθήκη μπορεί να επεκταθεί και στα μηχανήματα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ν. 4112/1929 (Α΄ 131), άλλως η εμπράγματη ασφάλεια υπέρ του Δημοσίου παρέχεται με τη σύσταση ενεχύρου.
7. Τα μηχανήματα που προσφέρονται σύμφωνα με την ανωτέρω παρ. 6, αναγράφονται λεπτομερώς, στις υποβαλλόμενες αιτήσεις και επιπροσθέτως συμπεριλαμβάνονται σε ξεχωριστή στήλη για κάθε μηχάνημα, σωρευτικά, τα εξής στοιχεία:
α) Το είδος του μηχανήματος (καπνοκοπτικό, σιγαροποιητικό, πακεταριστικό κ.λπ.).
β) Το εργοστάσιο κατασκευής και ο αριθμός του μηχανήματος, καθώς κάθε άλλο στοιχείο που υπάρχει και προσδιορίζει το συγκεκριμένο μηχάνημα.
γ) Το έτος κτήσης του μηχανήματος και η αξία αγοράς, όπως προκύπτουν από τα σχετικά τιμολόγια αγοράς, εφόσον πρόκειται για καινούργιο μηχάνημα ή η αξία της προηγούμενης εκτίμησής του, όταν πρόκειται για παλαιό μηχάνημα.
Επίσης στις σχετικές αιτήσεις πρέπει να αναφέρεται ότι πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Ότι τα μηχανήματα ανήκουν στην κυριότητα των προσώπων,
β) είναι ελεύθερα από κάθε βάρος (ενέχυρο, υποθήκη, προσημείωση υποθήκης), καθώς και από κατάσχεση και από κάθε εν γένει νομικό ελάττωμα,
γ) ότι τα πρόσωπα θα τα χρησιμοποιούν με τη συγκατάθεση του δημοσίου. Το δημόσιο μπορεί να άρει οποτεδήποτε και για οποιαδήποτε αιτία τη συγκατάθεσή του και τα μηχανήματα αυτά να περιέλθουν στην κατοχή του.
Άρθρο 3
Εκτίμηση αξίας περιουσιακών στοιχείων
1. Η εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων (ακινήτων και κινητών) των δικαιούμενων πίστωσης φόρου προσώπων που παρέχονται, ως εγγύηση, προς εξασφάλιση του Δημοσίου, γίνεται από επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παρ. 57 του άρθρου 196 του Ν. 5222/2025 και αποτελείται:
α) Από δύο (2) υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και ΕΦΚ, της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων του Κλάδου Π.Ε. Τελωνειακών και
β) από ένα πολιτικό μηχανικό ή μηχανολόγο του Δημοσίου, ανάλογα με το αντικείμενο της εκτίμησης (πολιτικός μηχανικός για ακίνητα και μηχανολόγος για κινητά - μηχανήματα -).
Χρέη Γραμματέα της επιτροπής εκτελεί υπάλληλος της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων και ΕΦΚ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων του Κλάδου Π.Ε. Τελωνειακών.
2. Στα μέλη της επιτροπής και στον Γραμματέα αυτής, καταβάλλεται αποζημίωση, η οποία βαρύνει τα δικαιούμενα την πίστωση φόρου πρόσωπα.
Για τον τρόπο λειτουργίας της επιτροπής και την καταβολή της αποζημίωσης στα μέλη αυτής εφαρμόζονται τα οριζόμενα στο άρθρο 21 του Ν. 4354/2015 (Α΄ 176).
3. Όταν τα προς εκτίμηση ακίνητα βρίσκονται σε περιοχές που ισχύει το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, ο καθορισμός της αξίας τους από την οικεία επιτροπή γίνεται βάσει του συστήματος αυτού.
Για την εκτίμηση της αξίας των ακινήτων στις περιοχές που δεν εφαρμόζεται το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία ιδίων ή άλλων πλησιόχωρων ομοειδών ακινήτων που προκύπτουν από μεταβιβάσεις ή άλλες εκτιμήσεις, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 του Ν. 5219/2025 (Α΄ 130), τα οποία δύνανται να αντλούνται από το ψηφιακό βιβλίο συγκριτικών στοιχείων της εφαρμογής myProperty της Α.Α.Δ.Ε..
4. Το ποσό της πίστωσης φόρου που χορηγείται στα δικαιούμενα πρόσωπα, για τα περιουσιακά τους στοιχεία που παρέχονται, ως εγγύηση, στο Δημόσιο, υπολογίζεται, προκειμένου μεν για τα ακίνητα, στο 100% της εκτιμώμενης από την αρμόδια επιτροπή αξίας αυτών, προκειμένου δε για τα μηχανήματα στο 85% της αξίας των, εφόσον το έτος κτήσης αυτών δεν υπερβαίνει την πενταετία και στο 75% της εκτιμώμενης αξίας για τα μηχανήματα πέραν της πενταετίας από το έτος κτήσης τους.
Σε περίπτωση κατά την οποία το ποσό της πίστωσης φόρου που αφορά στα μηχανήματα έχει υπολογισθεί στο 85% της αξίας τους, με βάση το δεδομένο ότι κατά την εκτίμησή τους δεν είχε παρέλθει η πενταετία από το έτος κτήσης αυτών, μέχρι όμως να συμπληρωθεί το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επανεκτίμησή τους παρέρχεται η πενταετία, μετά από ενημέρωση των ενδιαφερομένων προσώπων μειώνεται στο 75% της αξίας τους το ποσό της χορηγούμενης πίστωσης φόρου, με ανανέωση των σχετικών εγγράφων.
Η ανανέωση των συμβολαίων πρέπει να γίνεται μέχρι το τέλος του ημερολογιακού έτους που έγινε η μείωση των συντελεστών και η αναπροσαρμογή του ποσού της χορηγούμενης πίστωσης.
Άρθρο 4
Επανεκτίμηση της αξίας περιουσιακών στοιχείων
1. Η καθοριζόμενη από την οικεία επιτροπή εκτίμησης αξία των παρεχόμενων από τα δικαιούμενα πρόσωπα ακινήτων ή κινητών, ως εγγύηση, μέσω της σύστασης εμπράγματης ασφάλειας, ισχύει για μία πενταετία από την ημερομηνία του σχετικού πρακτικού εκτίμησης που συντάσσει η επιτροπή.
Μετά την πάροδο της πενταετίας, προς διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου, ενεργείται επανεκτίμηση των ακινήτων ή μηχανημάτων για τον προσδιορισμό της αξίας αυτών και αναπροσαρμόζεται ανάλογα με το ποσό της εμπράγματης ασφάλειας και το ποσό της πίστωσης φόρου που χορηγείται.
2. Η επανεκτίμηση διενεργείται, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου δικαιούμενου προσώπου, η οποία υποβάλλεται μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από τη λήξη της οριζόμενης, ως άνω πενταετίας.
Η επανεκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων μπορεί να γίνει και πριν από την παρέλευση της πενταετίας, εφόσον υποβληθεί σχετική αίτηση από τα δικαιούμενα πρόσωπα, όχι όμως νωρίτερα του έτους από την τελευταία εκτίμηση.
Στη σχετική αίτηση πρέπει να συμπεριλαμβάνονται, αναλυτικά, τα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και η ημερομηνία του πρακτικού της προηγούμενης εκτίμησης.
3. Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί από τα δικαιούμενα πρόσωπα αίτηση επανεκτίμησης εντός της προθεσμίας που ορίζεται στην παρ. 2, ο προϊστάμενος της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής που έχει χορηγήσει την πίστωση φόρου προβαίνει οίκοθεν στην αναπροσαρμογή της, κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην αξία των ακινήτων ή κινητών.
4. Κατά την εκτίμηση ή επανεκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων η επιτροπή καταρτίζει ξεχωριστό πρακτικό για τα ακίνητα από εκείνο των κινητών.
Άρθρο 5
Διαδικασία κατά τη χορήγηση της πίστωσης
1. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης των βιομηχανοποιημένων καπνών, καθώς και ο Φόρος Κατανάλωσης των προϊόντων των περ. στ) και ζ) της παρ. 1 του άρθρου 50, ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα με ή χωρίς καπνό, που προκύπτουν κατά την εκκαθάριση των υποβαλλομένων από τα δικαιούμενα πίστωσης πρόσωπα, καταστάσεων φορολογίας σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 120 του Ν. 5222/2025, αφού συμψηφισθεί μ΄ αυτούς η αξία ανάλογου αριθμού ένσημων φορολογικών ταινιών που έχει καταβληθεί σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 112 του ιδίου νόμου, καθώς και ο Φ.Π.Α. που αναλογεί στα προϊόντα αυτά σύμφωνα με το άρθρο 51 του Ν. 5144/2024, εισπράττονται μετά από τέσσερις (4) εβδομάδες, ήτοι είκοσι οκτώ (28) ημέρες και η είσπραξη διασφαλίζεται με ισόποσο άτοκο γραμμάτιο σε διαταγή του Ελληνικού Δημοσίου, λήξης είκοσι οκτώ (28) ημερών, μετά από την εκκαθάριση των σχετικών καταστάσεων.
Το γραμμάτιο αυτό, θεωρημένο από τον προϊστάμενο της αρμόδιας Τελωνειακής αρχής που έκανε την εκκαθάριση των φόρων, θα αποτελεί πιστωτικό στοιχείο στη διαχείριση.
2. Με την εξόφληση του κάθε γραμματίου κατά την ημέρα λήξης αυτού, εκδίδεται από το αρμόδια τελωνεική αρχή είσπραξης, διπλότυπο είσπραξης, αντίγραφο του οποίου προσκομίζεται στον προϊστάμενο της αρμόδιας Τελωνειακής Αρχής που θεώρησε το σχετικό γραμμάτιο, προκειμένου να επισυναφθεί στις καταστάσεις φορολογίας που αφορά.
3. Δεν απαιτείται η κατάθεση του γραμματίου της παρ. 1 στις περιπτώσεις που συντρέχουν, σωρευτικά, οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Για την χορήγηση της πίστωσης φόρου κατατίθεται οικονομική εγγύηση με τη μορφή ανάληψης υποχρέωσης από τριτεγγυητή, μέσω εγγυητικής επιστολής πιστωτικού ιδρύματος ή ασφαλιστικής εταιρείας ή χρηματική και
β) το δικαιούμενο πρόσωπο του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 112 του Ν. 5222/2025 διαθέτει άδεια Εγκεκριμένου Οικονομικού Φορέα.
Άρθρο 6
Καταργούμενες διατάξεις
1. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργείται η υπό στοιχεία Δ.1795/1107/30-12-1992 Α.Υ.Ο. (Β΄ 66/1993).
2. Όπου αναφέρεται η υπό στοιχεία Δ.1795/1107/ 30-12-1992 Α.Υ.Ο., στο εξής νοείται η παρούσα απόφαση.
Άρθρο 7
Έναρξη ισχύος
1. Η παρούσα απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Ακολουθεί Παράρτημα που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής, ως ακολούθως:
H απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.