Άρθρο 18
ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ
παραγρ. 1 περιπτ. ι', ιστ', ιζ' και κγ'
Με την παράγραφο 4 του κοινοποιούμενου άρθρου 11 του Ν. 2386/96, που ισχύει από τη δημοσίευση του, ήτοι από 7/3/1996 αντικαθίστανται οι περιπτώσεις ι', ιστ', το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης ιζ', καθώς και η περίπτ. κγ', της παραγράφου 1, του άρθρου 18 του ν. 1642/86.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα οριζόμενα από τις νέες διατάξεις, κατά περίπτωση, ισχύουν τα ακόλουθα:
Α. Κοινωνική πρόνοια και ασφάλιση καθώς και προστασία των νέων (παραγρ. 1-ι' άρθρου 18)
Αναφορικά με την περίπτωση ι' της παραγρ. 1 του άρθρου 18 και λόγω της δημιουργίας νέων μορφών παροχής υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα, οι οποίες δεν είχαν προκύψει κατά το χρόνο έκδοσης της εγκυκλίου 10/Π. 4336/3162/10.7.87 παρέχονται συμπληρωματικά οι παρακάτω διευκρινίσεις:
1. Κοινωνική πρόνοια και ασφάλιση
Απαλλάσσεται από το Φ.Π.Α, η παροχή υπηρεσιών κοινωνικού χαρακτήρα και ασφάλισης, εφόσον αυτή παρέχεται από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή άλλους οργανισμούς ή ιδρύματα αναγνωρισμένα από το κράτος (π.χ. Ι ΚΑ, ταμεία κύριας και επικουρικής ασφάλισης, ιδρύματα).
Ειδικότερα απαλλάσσονται:
α) Η παροχή υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας καθώς και η στενά συνδεόμενη μ' αυτή παράδοση αγαθών που πραγματοποιούνται από Ν.Π.Δ.Δ., ιδρύματα, οργανισμούς πρόνοιας, οίκους ευγηρίας, οίκους αγάπης, άσυλα, ορφανοτροφεία, οικοτροφεία, οικισμούς υποδοχής και φιλοξενίας αναξιοπαθούντων ατόμων (π.χ. υπερηλίκων ατόμων, ατόμων με ειδικές ανάγκες, εξαρτημένων ατόμων από ναρκωτικές ουσίες, οροθετικών ατόμων στον ιό του ΑΙ08, παλιννοστούντων ομογενών κ.λπ.) εφόσον τα πρόσωπα αυτά είναι αναγνωρισμένα από το κράτος, ότι επιτελούν σκοπούς καθαρά κοινωνικούς και όχι κερδοσκοπικούς και συνεπικουρούν ή αναπληρούντο κράτος στην παροχή κοινωνικής μέριμνας.
Διευκρινίζεται ότι, απαραίτητες προϋποθέσεις για την απαλλαγή των παρεχομένων υπηρεσιών από τα παραπάνω πρόσωπα είναι:
- Να λειτουργούν στα πλαίσια των οικείων διατάξεων περί παροχής κοινωνικής πρόνοιας, να αναγνωρίζονται από τον αρμόδιο δημόσιο φορέα ότι επιτελούν τέτοιο σκοπό όπως ενδεικτικά μπορεί να αναφερθεί το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, στην αρμοδιότητα και τον έλεγχο του οποίου υπάγονται ο Εθνικός Οργανισμός Πρόνοιας, το ΠΙΚΠΑ, το Κέντρο Βρεφών «ΜΗΤΕΡΑ» κ.λπ., ή το Υπουργείο Εξωτερικών που εποπτεύει το Εθνικό ίδρυμα Υποδοχής και Αποκατάστασης Αποδήμων Παλιννοστούντων Ομογενών Ελλήνων κ.λπ. και
- Να είναι νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και
- Το είδος και η έκταση των παρεχομένων από αυτά υπηρεσιών να μην επιφέρουν στρέβλωση των όρων ανταγωνισμού.
Επισημαίνεται ότι, δεν εμπίπτει στην απαλλαγή της περίπτωσης αυτής η παροχή υπηρεσιών στα πλαίσια κοινωνικής πρόνοιας από ιδιωτικές επιχειρήσεις παροχής στέγασης και φιλοξενίας υπερηλίκων (οίκους ευγηρίας) και λοιπών ατόμων, όπως ενδεικτικά αναφερόμενα είναι τα ιδιωτικά γηροκομεία ή τα διάφορα ιδιωτικά οικοτροφεία, που λειτουργούν με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και εξακολουθούν να υπάγονται στο Φ.Π.Α.
Επομένως, οι επιχειρήσεις, φυσικά ή νομικά πρόσωπα κερδοσκοπικού χαρακτήρα, δεν μπορούν να τύχουν απαλλαγής από το Φ.Π.Α, στα πλαίσια των προαναφερομένων διατάξεων, οι οποίες επιφυλάσσουν το ευεργέτημα της απαλλαγής μόνον στους οργανισμούς δημοσίου δικαίου και τους λοιπούς οργανισμούς που αναγνωρίζονται ως κοινωνικού χαρακτήρα από κάθε κράτος μέλος. Επισημαίνεται ότι, ως προς την παροχή κοινωνικής μέριμνας, προκειμένου να εφαρμοσθεί η σχετική απαλλακτική διάταξη, σχετικά με τα αν επιτελούνται σκοποί καθαρά κοινωνικοί και όχι κερδοσκοπικοί και γενικά αν πληρούται η προϋπόθεση της αναγνώρισης από τον αρμόδιο, κατά περίπτωση, δημόσιο φορέα (Υπουργείο Παιδείας, Υπουργείο Υγείας-Πρόνοιας, Υπουργείο Εξωτερικών κ.λπ.), καθόσον αυτό αποτελεί θέμα πραγματικό και ως τέτοιο ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Προϊσταμένου Δ.Ο.Υ.
β) Η παροχή υπηρεσιών κοινωνικής προστασίας, μέριμνας κ.λπ. που πραγματοποιείται στα πλαίσια των διατάξεων του ν. 2082/1992 (ΦΕΚ 158Α/21-9-92) σχετικά με την «αναδιοργάνωση της Κοινωνικής Πρόνοιας και καθιέρωση νέων θεσμών Κοινωνικής Προστασίας» και ειδικότερα τα άρθρα 5, 6 και 7 αυτού που ορίζουν τον θεσμό της κατ' οίκον κοινωνικής προστασίας καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις υλοποίησης των σχετικών με αυτή προγραμμάτων.
Η παραπάνω απαλλαγή ισχύει με την προϋπόθεση ότι, η υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων εποπτεύεται από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας ή από τους εποπτευόμενους από αυτό φορείς που εφαρμόζουν τα προγράμματα της κατ' οίκον κοινωνικής προστασίας (π.χ. οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, Εκκλησίας της Ελλάδος, Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός ή άλλοι κοινωφελείς οργανισμοί) και ότι δεν επέρχεται, δι' αυτών στρέβλωση των όρων ανταγωνισμού.
Τέλος επισημαίνεται ότι, η υπαγωγή ή μη της παροχής των ανωτέρω υπηρεσιών από φυσικά πρόσωπα εξετάζεται σε κάθε περίπτωση ξεχωριστά στα πλαίσια των γενικών διατάξεων του ΦΠΑ, κυρίως υπό το πρίσμα των οριζομένων στο άρθρο 3 παρ. 1 δεύτερο εδάφιο του νόμου καθώς και των ΑΥΟ Σ800/87 και Σ866/87 και τις διευκρινιστικές οδηγίες που έχουν δοθεί με την ΕΔΥΟ Σ1166/87.
γ) Η παροχή υπηρεσιών που συνδέεται με την κοινωνική πρόνοια, αφενός στα πλαίσια λειτουργίας του ειδικού προγράμματος αποασυλοποίησης-αποϊδρυματοποίησης χρονίων ασθενών με το θεσμό της «ανάδοχης οικογένειας» που ορίζεται στο άρθρο 93 του ν. 2071/92 (ΦΕΚ 123Α715-7-92) «περί εκσυγχρονισμού και οργάνωσης συστήματος υγείας» και αφετέρου στα πλαίσια της ανάθεσης ανηλίκων σε «ανάδοχες οικογένειες» ή αποϊδρυματοποίησης ανηλίκων με θεσμό «ανάδοχης οικογένειας», με βάση τους όρους και προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 9 του 2082/92 (ΦΕΚ 158Α721-9-92) και στις διατάξεις του π.δ. 337/93 (ΦΕΚ 144Α72-9-1993).
Ειδικότερα, στην απαλλαγή αυτή εμπίπτουν οι αμοιβές (μηνιαίο επίδομα κ.λπ.) που λαμβάνουν οι ανάδοχες οικογένειες για τις παρεχόμενες υπηρεσίες (στέγασης, τροφής, καθαριότητας κ.λπ.) προς τους εντασσόμενους σε αυτές αρρώστους, άτομα με ειδικές ανάγκες κ.λπ., ή ανήλικα παιδιά, κατά περίπτωση. Προϋπόθεση για την απαλλαγή αποτελεί η αναγνώριση τους από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας ή άλλο αρμόδια φορέα, όσον αφορά την πλήρωση των όρων και προϋποθέσεων υπαγωγής τους σ' αυτόν τον θεσμό κοινωνικής πρόνοιας και μέριμνας και η ανάθεση αυτής της παροχής υπηρεσιών από τον αρμόδιο φορέα (π.χ. Νοσοκομείο, ΠΙΚΠΑ, ΕΟΠ, κ.λπ.).
Τέλος επισημαίνεται ότι, κάθε προηγούμενη ρύθμιση αντιθέτου περιεχομένου παύει να ισχύει.
2. Προστασία των παιδιών και των νέων
Επίσης με τις ίδιες διατάξεις της περίπτωσης ι' της παραγράγου 1 του άρθρου 18, απαλλάσσονται από το ΦΠΑ η παροχή υπηρεσιών και η παράδοση αγαθών που συνδέονται στενά με την προστασία των παιδιών και των νέων που πραγματοποιούνται από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή άλλους οργανισμούς ή ιδρύματα αναγνωρισμένα από το κράτος.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, στις εν λόγω απαλλακτικές διατάξεις υπάγονται τα κέντρα νεότητας, τα πνευματικά κέντρα, τα κέντρα που βοηθούν την ανάπτυξη της οικοτεχνίας για τον γυναικείο αγροτικό πληθυσμό και τα λοιπά κέντρα των Δήμων και Κοινοτήτων, εφόσον αυτά τα πρόσωπα αναγνωρίζονται από την Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς ή από άλλο αρμόδιο δημόσιο φορέα και οι διενεργούμενες από αυτά πράξεις δεν είναι τέτοιας μορφής και έκτασης ώστε με την απαλλαγή τους να επέρχεται στρέβλωση των όρων ανταγωνισμού.
Ομοίως, στις ίδιες απαλλακτικές διατάξεις, για τις παροχές υπηρεσιών και τις στενά συνδεόμενες με αυτές παραδόσεις αγαθών που διενεργούν, (π.χ. παραδόσεις ενημερωτικών εντύπων κ.λπ.), υπάγονται οι διάφοροι φορείς καταπολέμησης της διάδοσης των ναρκωτικών και προστασίας των νέων, όπως είναι το «Κέντρο θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων» (ΚΕ.ΘΕ.Α.) που ιδρύθηκε με τις διατάξεις του ν. 1729/87 (ΦΕΚ 144Α77-8-87), οι ιδρυόμενοι από το ΚΕ.ΘΕ.Α. συμβουλευτικοί σταθμοί, ή τα κέντρα σωματικής αποτοξίνωσης, οι θεραπευτικές Κοινότητες, τα κέντρα κοινωνικής επανένταξης και άλλες ανάλογες μονάδες, ο Ο.ΚΑ. ΝΑ (Οργανισμός κατά των ναρκωτικών) που ιδρύθηκε με τον ν. 2161/93 (ΦΕΚ 119/26-7-93), που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας και ειδικότερα από το Γραφείο για το πρόβλημα χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών.
Διευκρινίζεται ότι, εάν τα προαναφερόμενα θεραπευτικά κέντρα, στα πλαίσια της ευόδωσης των σκοπών τους. παράγουν ή εμπορεύονται αγαθά (π.χ. παραγωγή και πώληση αγροτικών προϊόντων), θεωρείται ότι ασκούν οικονομική δραστηριότητα κατά την έννοια του άρθρου 4 του νόμου και υπάγονται για τις δραστηριότητες τους αυτές σε ΦΠΑ.
Με την ευκαιρία αυτή υπενθυμίζεται ότι, κατ' εφαρμογή της περίπτ. ιθ', της ίδιας παραγράφου και άρθρου, απαλλάσσονται επίσης από το ΦΠΑ τα έσοδα από ευκαιριακού χαρακτήρα εκδηλώσεις, που οργανώνουν τα πρόσωπα της ερμηνευόμενης περίπτωσης ι' για την οικονομικής τους ενίσχυση, εφόσον οι εκδηλώσεις αυτές δεν ξεπερνούν τις δύο κατ' ανώτατο όριο ανά έτος (ΕΔΥΟ 1030141/1349/393/8-3-95, ΠΟΛ. 1071).
Για τη χορήγηση της σχετικής απαλλαγής από τον προϊστάμενο της ΔΟΥ της έδρας του αιτουμένου την απαλλαγή προσώπου, εφαρμόζονται οι διατάξεις της ΑΥΟ Π 6786/640/7-10-86.
Β. Φιλανθρωπικά, Συνδικαλιστικά, Πολιτιστικά Σωματεία κ.λπ.
(παραγρ. 1 - ιστ άρθρου 18)
Με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 4 του άρθρου 11 του ν. 2386/1996, έγινε αντικατάσταση της περίπτωσης ιστ' της παραγράφου 1 του άρθρου 18. Με τις διατάξεις αυτές ορίζεται η απαλλαγή της παροχής υπηρεσιών και των στενά συνδεομένων με αυτές παραδόσεων αγαθών προς τα μέλη τους, έναντι καταβολής συνδρομής από μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα και οργανισμούς, που επιδιώκουν στα πλαίσια του συλλογικού τους συμφέροντος σκοπούς πολιτικούς, συνδικαλιστικούς, θρησκευτικούς, φιλοσοφικούς, φιλανθρωπικούς ή εθνικούς, εφόσον δεν οδηγούν σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού.
Διευκρινίζεται ότι, με τις νέες διατάξεις τίθεται περιορισμός των απαλλασσομένων πράξεων που εμπίπτουν στις εν λόγω διατάξεις, καθόσον εξαιρούνται από την απαλλαγή αυτή οι πράξεις εκείνες οι οποίες οδηγούν σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού. Με τη συμπλήρωση αυτής της προϋπόθεσης, ενσωματώνεται στο εσωτερικό δίκαιο μία από τις βασικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, ότι δηλαδή για τη χορήγηση μιας απαλλαγής δεν πρέπει να επέρχεται στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού και να τίθενται σε μειονεκτικότερη θέση, από απόψεως φορολογικής, όμοιες δραστηριότητες όταν ασκούνται κάτω από ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.
Έτσι, για την απαλλαγή των συνδρομών που καταβάλλονται σε πολιτιστικά, φιλανθρωπικά, συνδικαλιστικά κ.λπ. σωματεία ή ενώσεις από τα μέλη τους, καθώς και των παραδιδομένων αγαθών (εντύπων, εφημερίδων κ.λπ.) ισχύουν οι οδηγίες που έχουν δοθεί με την ΕΔΥΟ Π 4336/3162/εγκ. 10/10-7-87.
Αντίθετα, για την απαλλαγή των πράξεων παροχής υπηρεσιών και των παραδόσεων αγαθών που πραγματοποιούν τα εν λόγω σωματεία ή ενώσεις, θα πρέπει να διερευνάται η πλήρωση της προϋπόθεσης της μη στρέβλωσης των όρων του ανταγωνισμού με την έννοια ότι, οι ίδιες πράξεις εάν πραγματοποιούντο από υποκειμένους στο φόρο θα συνιστούσαν οικονομική δραστηριότητα κατά την έννοια του άρθρου 4 του νόμου και θα υπάγονταν σε ΦΠΑ. Ενδεικτικά, για παράδειγμα αναφέρουμε ότι, η εκμετάλλευση πρατηρίων πώλησης αγαθών, βιβλιοπωλείων κ.λπ. από φιλανθρωπικά, συνδικαλιστικά κ.λπ. σωματεία δεν υπάγεται στις εν λόγω απαλλακτικές διατάξεις, διότι τέτοιες δραστηριότητες εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 4 του νόμου και τα πρόσωπα αυτά αποκτούν την ιδιότητα του υποκειμένου στο φόρο. Περαιτέρω, η μη υπαγωγή στο ΦΠΑ τέτοιων δραστηριοτήτων πλήττει τον ανταγωνισμό και δημιουργεί ανισότητες ως προς τον φορολογική μεταχείριση των υποκειμένων στο φόρο που επιδιώκουν σκοπούς κερδοσκοπικούς για όμοιες πράξεις.
Γ. Υπηρεσίες πολιτιστικής ή μορφωτικής φύσης
(παραγρ. 1-ιζ' άρθρου 18)
Με το τρίτο εδάφιο της παραγράφου 4 του άρθρου 11 του ν. 2386/1996, αντικαταστάθηκε το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης ιζ' της παραγράφου 1 του άρθρου 18 του νόμου. Με τις διατάξεις αυτές ορίζεται η απαλλαγή της παροχής υπηρεσιών πολιτιστικής ή μορφωτικής φύσης και των στενά συνδεόμενων με αυτές παραδόσεων αγαθών που πραγματοποιούνται από νομικά πρόσωπα ή άλλους οργανισμούς ή ιδρύματα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, τα οποία λειτουργούν νόμιμα και έχουν σκοπούς πολιτιστικούς ή μορφωτικούς. εφόσον δεν οδηγούν σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού.
Όπως αναλύθηκε και στην προηγούμενη περίπτωση, με τις νέες διατάξεις καθίσταται σαφές ότι εξαιρούνται από την απαλλαγή οι πράξεις εκείνες οι οποίες οδηγούν σε στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού, πράγμα που αποτελεί μια από τις βασικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.
Ειδικότερα, όσον αφορά τις πράξεις που εμπίπτουν στις εν λόγω απαλλακτικές διατάξεις, ισχύουν οι οδηγίες που έχουν δοθεί με την ΕΔΥΟ 1131481/7043/0014/23-12-1992 ΠΟΛ. 1282.
Εντούτοις, για την απαλλαγή των πράξεων παροχής υπηρεσιών και των παραδόσεων αγαθών, που πραγματοποιούν τα πρόσωπα που προβλέπονται από την εν λόγω διάταξη θα πρέπει σε κάθε περίπτωση, να διερευνάται αν πληρούται η προϋπόθεση μη στρέβλωσης των όρων του ανταγωνισμού, ότι δηλαδή, οι ίδιες πράξεις εάν επραγματοποιούντο από υποκείμενους στο φόρο θα συνιστούσαν οικονομική δραστηριότητα κατά την έννοια του άρθρου 4 και θα υπάγονταν σε ΦΠΑ.
Για παράδειγμα αναφέρουμε ότι, η παροχή υπηρεσιών συντήρησης αρχαιοτήτων και έργων τέχνης ή η πώληση αντιγράφων των εκθεμάτων, εκμαγείων κ.λπ., ενός μουσείου ή η πώληση ιστορικών βιβλίων, βιντεοκασετών, διαφανειών (σλάϊτς) κ.λπ. από τα πρόσωπα της διάταξης αυτής, δεν υπάγονται στην απαλλαγή ΦΠΑ, διότι τέτοιες δραστηριότητες εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 4 του νόμου και τα πρόσωπα που τις πραγματοποιούν αποκτούν την ιδιότητα του υποκειμένου στο φόρο και υπάγονται στο φόρο για τη δραστηριότητα τους αυτή, ανεξάρτητα από τον επιδιωκόμενο από αυτά σκοπό και τη νομική τους μορφή.
Παράδειγμα
Μουσείο ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ, ως νομικό πρόσωπο, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που επιδιώκει σκοπούς μορφωτικούς και πολιτιστικούς, μεταξύ άλλων πωλεί στους επισκέπτες αντίγραφα των εκθεμάτων του, κοσμήματα, κεντήματα κ.λπ. Τα έσοδα από την δραστηριότητα του αυτή υπάγονται στο ΦΠΑ, ενώ τα έσοδα από τα εισιτήρια εισόδου στο μουσείο απαλλάσσονται από Φ.Π.Α.
Γενικές Παρατηρήσεις
Επ' ευκαιρία σας επισημαίνουμε ότι, για τη χορήγηση της απαλλαγής από ΦΠΑ των πράξεων που διενεργούν τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και εμπίπτουν στις περιπτώσεις ι', ιε', ιστ' και ιζ' της παρ. 1 άρθρου 18 του ν. 1642/86, πρέπει να διερευνάται, εκτός της αναγνώρισης και εποπτείας που ασκείται επ' αυτών από τον αρμόδιο δημόσιο φορέα, στις περιπτώσεις που αυτό προβλέπεται, η συνδρομή και των παρακάτω προϋποθέσεων:
α) Το νομικό πρόσωπο να μην έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα
Τα διενεργούντα αυτές τις πράξεις νομικά πρόσωπα δεν πρέπει να έχουν ως σκοπό τη συστηματική επιδίωξη του κέρδους, τα ενδεχόμενα δε κέρδη τους δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να διανέμονται άμεσα ή έμμεσα, αλλά να διατίθενται για τη διατήρηση ή τη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών, δηλαδή να επιτελούν αυτά μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα σκοπούς.
Όπως είναι γνωστό, στο εσωτερικό της χώρας, ως μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα πρόσωπο ο νόμος αναφέρει μόνο νομικά πρόσωπα και όχι ατομικές επιχειρήσεις (φυσικά πρόσωπα), ο κερδοσκοπικός ή μη χαρακτήρας των οποίων προκύπτει από τη συστατική τους πράξη (καταστατικό), οι δε δραστηριότητες των προσώπων αυτών σχετικά με το αν είναι σύμφωνες ή μη με τους σκοπούς τους ελέγχονται σε κάθε περίπτωση από την αρμόδια ΔΟΥ.
Στα προαναφερόμενα ερμηνευτικά πλαίσια, ήτοι της μη χορήγησης των σχετικών απαλλαγών από ΦΠΑ σε φυσικά πρόσωπα, που κατά τεκμήριο του νόμου επιδιώκουν σκοπούς κερδοσκοπικούς, εντάσσεται και η απόφαση της 11ης Αυγούστου 1995 του ΔΕΚ στην προδικαστική υπόθεση 0-453/93, με την οποία ερμηνεύθηκαν οι αντίστοιχες, περί καθορισμού των προϋποθέσεων για τη χορήγηση των εν λόγω απαλλαγών ΦΠΑ, διατάξεις του κοινοτικού δικαίου (άρθρο 13 παρ. 2 της έκτης οδηγίας).
β) Οι πραγματοποιούμενες πράξεις να μην προκαλούν στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού
Οι παροχές υπηρεσιών και οι παραδόσεις αγαθών που παρέχονται από τα προαναφερόμενα νομικά πρόσωπα και προορίζονται κυρίως να προσπορίσουν σ' αυτά συμπληρωματικά έσοδα αποκλείονται από τις εν λόγω απαλλαγές από ΦΠΑ (αρ. 18 παρ. 1 περιπτ. ι', ιε'. ιστ' και ιζ'), εφόσον πρόκειται για ταυτόσημες πράξεις που ανταγωνίζονται άμεσα τις πράξεις εμπορικών επιχειρήσεων που υπάγονται στο φόρο (π.χ. αθλητικές εκδηλώσεις από σωματείο με εισιτήριο, συντηρήσεις παραδοσιακών κτιρίων από μουσείο, η παροχή υπηρεσιών γυμναστικής από γυμναστήριο που έχει τυπικά το χαρακτήρα του Σωματείου έναντι καταβολής αμοιβής υπό μορφή συνδρομής των γυμναζόμενων προσώπων - μελών, ανεξάρτητα αν η αμοιβή - συνδρομή καταβάλλεται περιοδικά ή εφάπαξ κ.λπ.).
Με τη συμπλήρωση αυτής της προϋπόθεσης ενσωματώνεται στο εσωτερικό μας δίκαιο μια από τις βασικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, ότι δηλαδή. για τη χορήγηση της απαλλαγής ΦΠΑ δεν πρέπει να επέρχεται στρέβλωση των όρων του ανταγωνισμού και να τίθενται, φορολογικά, σε μειονεκτικότερη θέση, με όμοιες δραστηριότητες, όταν αυτές ασκούνται κάτω από ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια (π.χ. εκμετάλλευση πρατηρίου πώλησης αγαθών από φιλανθρωπικό σωματείο, εκμετάλλευση κυλικείου - αναψυκτηρίου από Δήμο κ.λπ.).
Τέλος, σχετικά με την απαλλαγή των πράξεων που πραγματοποιούν νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, στα πλαίσια των σκοπών που αναφέρονται στις επί μέρους περιπτώσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 18 του Ν. 1642/86, οι όροι και οι προϋποθέσεις αυτής θα οριστούν με σχετική απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
Δ. Αμοιβαία Κεφάλαια
(1-κγ' άρθρου 18)
Με τις διατάξεις της παραγράφου 34 του άρθρου 11 του Ν. 2386/96 που ισχύουν από 1.1.1996, σύμφωνα με την παράγραφο 41 του ίδιου άρθρου, αντικαθίσταται η περίπτωση κγ' της παραγράφου 1 του άρθρου 18.
Η αντικατάσταση αυτή κρίθηκε αναγκαία, προκειμένου να υπάρχει προσαρμογή του ορισμού των αμοιβαίων κεφαλαίων με βάση τη νομοθεσία που κάθε φορά ισχύει γι' αυτά.