Άρθρο 52
ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ
παραγρ. 1, 2 περιπτ. πρώτη και παραγρ. 4
1. Με τις διατάξεις της παραγράφου 24 του άρθρου 11 του Ν. 2386/96, που ισχύουν από 1.1.1995, σύμφωνα με την παράγραφο 25 του ίδιου άρθρου και νόμου, αντικαταστάθηκε η παράγραφος 1 και η πρώτο περίοδος του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 52.
Με τις νέες διατάξεις ο χρόνος παραγραφής του δικαιώματος του δημοσίου να κοινοποιεί πράξεις για την επιβολή Φ.Π.Α, περιορίζεται από 10 χρόνια σε 5. Σκοπός της διάταξης αυτής είναι η εναρμόνιση των περί παραγραφής διατάξεων του ν. 1642/1986 με τις διατάξεις Φορολογίας Εισοδήματος ν. 2238/1994 (ΦΕΚ 151 Α).
Ειδικότερα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 52 του ν. 1642/86 ορίζεται ότι, η κοινοποίηση των πράξεων που προβλέπουν οι διατάξεις των άρθρων 39 και 49 του ίδιου νόμου (ν. 1642/1986) δεν μπορεί να γίνει ύστερα από την πάροδο πενταετίας από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο λήγει η προθεσμία, για την επίδοση της εκκαθαριστικής δήλωσης, προκειμένου για πράξη του άρθρου 39, ή από το τέλος της επόμενης διαχειριστικής περιόδου από εκείνη που αφορά η παράβαση, προκειμένου για πράξη του άρθρου 49. Μετά την πάροδο της πενταετίας παραγράφεται το δικαίωμα του δημοσίου για την επιβολή του φόρου και των προστίμων.
Με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του ίδιου ως άνω άρθρου και νόμου ορίζεται ότι, κατ' εξαίρεση από τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου, μπορεί να κοινοποιηθεί πράξη και μετά την πάροδο πενταετίας όχι όμως και μετά την πάροδο δεκαετίας εφόσον:
α) δεν υποβλήθηκε περιοδική ή εκκαθαριστική δήλωση,
β) η μη άσκηση του δικαιώματος του δημοσίου για την επιβολή του φόρου, εν όλων ή εν μέρει, οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη από πρόθεση του υπόχρεου στο φόρο και σύμπραξη του αρμόδιου φορολογικού οργάνου.
γ) αφορά συμπληρωματική πράξη που προβλέπουν οι διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 39.
2. Με την παράγραφο 25 του άρθρου 11 του ν. 2386/96 ορίζεται ότι ο χρόνος έναρξης ισχύος των διατάξεων της προηγούμενης παραγράφου είναι η 1.1.1995 δηλαδή για πράξεις που πραγματοποιήθηκε από 1.1.1995 και εφεξής.
Με την ευκαιρία διευκρινίζεται ότι η εκκαθαριστική δήλωση Φ.Π.Α, έτους 1995 που υποβάλλεται εντός του έτους 1996 παραγράφεται στις 31/12/2001, μαζί με την εκκαθαριστική δήλωση του έτους 1990, ενώ η εκκαθαριστική δήλωση του έτους 1994 που υποβάλλεται μέσα στο έτος 1995 παραγράφεται στις 31/12/2005.
3. Με την παράγραφο 26 του άρθρου 11 του ν. 2386/96, που ισχύουν από 7.3.1996, προστέθηκε παράγραφος 4 στο άρθρο 52 του ν. 1642/86.
Με τις νέες διατάξεις της παραγράφου αυτής, που έχουν ερμηνευτικό χαρακτήρα, δίδεται λύση σε προβλήματα και αμφισβητήσεις που τυχόν θα προκύψουν, όσον αφορά τον ακριβή χρόνο παραγραφής των χρεών που βεβαιώνονται σε βάρος των υπόχρεων, κατ' εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του ν.δ. 321/1969, για παραβάσεις των διατάξεων του ν. 1642/1986, δεδομένου ότι, δεν ορίζεται ρητά ο χρόνος αυτός από τις διατάξεις αυτού του νόμου.
Επειδή ο Φ.Π.Α, εισπράττεται από τρίτους για λογαριασμό του δημοσίου, ως επιρριπτόμενος φόρος, κρίθηκε σκόπιμο να προσδιορισθεί ρητά ο χρόνος παραγραφής των βεβαιωθέντων και βεβαιουμένων χρεών που προέρχονται από την παραπάνω αιτία (παραβάσεις διατάξεων του ν. 1642/1986).
Έτσι, σύμφωνα με τις διατάξεις της ως άνω παραγράφου, ο χρόνος παραγραφής του δικαιώματος του δημοσίου για είσπραξη βεβαιωθέντων ή βεβαιουμένων οφειλών που απορρέουν από την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 1642/1986 λ.χ. πρόστιμα, προσαυξήσεις, κύριος φόρος κ.τ.λ., είναι 10 χρόνια από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποία αυτά κατέστησαν ληξιπρόθεσμα. Η ρύθμιση αυτή έγινε σε 10 έτη, προκειμένου να γίνει εναρμόνιση με τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 87 του ν. 321/1969 (Κώδικα Δημοσίου Λογιστικού).